خطبه 160 دشتی (159 فیض)

خطبه 160 دشتی (159 فیض)

1-در خطبه 160 حضرت علی (ع) به چه مواردی اشاره فرمودند؟ (فهرست خطبه)

  1. خداشناسی (توحید)
  2. راههای خداشناسی
  3. وصف امیدواری به خدا
  4. سیری در زندگی پیامبران
  5. راه و روش زندگی پیامبر اسلام (ص)

 

2-امیرالمومنین (ع) در این خطبه خدا را چگونه معرفی می فرماید؟

 فرمان خداوند حکم لازمی است که رد نمیشود و موافق یا مصلحت و خشنودی او مهربانی و ایمنی از بلایا و سختی هاست. از روی علم و دانایی حکم هر چیز را بیان می فرماید و از روی حلم و بردباری گناه سزاوار آمرزش را می بخشد. 

 

3-مفهوم قضا و قدر خداوندی چیست؟

امره قضاء و حکمه ... تمام زندگی ما بر مبنای قضا و قدر است. 

قضا از نظر لغوی یعنی گذشت.

قدر یعنی اندازه گیری 

حکم که از خاطر میگذرد قضا می گویند. خداوند حکم کرده انسان خلق کند یا جهان بیافریند، این قضا است واین انسان و این جهان بر مبنای قدر باید خلق شود و تقدیرش این است که برای خلقت انسان هماهنگی بین اعضاء وجود داشته باشد و برای جهان، آسمان، زمین، هوا و .... بیافریند. و وقتی خداوند امر کند بر ایجاد چیزی بر مبنای قضا، ایجاد خواهد شد. که این قضاء تکوینی است «و اذا اراد شیئا ان یقول کن فیکون». و یا قضاء تشریعی است «و قضی ربک ان لا تعبدوا الا ایاه». حکم و حکمت، فعل محکم و منظم است برای رسیدن به کمال. امر خداوند حکمی و حکمتی است. پس قضای خداوند بر مبنای حکمتش است و قدر او بر مبنای علم اوست.

 

4-هدف حضرت علی (ع) از بیان زندگی انبیا الهی چیست؟

امیرالمومنین (ع)، زندگی انبیا الهی را بیان می فرمایند تا انسانها از زندگی آنان راه و رسم زندگی را بیاموزند و آنان را سرمشق و الگو قرار دهند، برای اینکه در دنیا و آخرت سعادتمند شوند. 

مثلا در سیر کردن زندگی حضرت موسی(ع) می آموزیم که هر انسان خدا پرست باید در راه حق بکوشد، گرچه با گرسنگی و سرگردانی در بیابانها روبه‌رو شود و با ظلم و ستم و حکومتهای جائر همکاری نکند، هر چند زندگی و مقام بلندی به او ببخشند. در سیر کردن زندگی حضرت داوود(ع) می آموزیم که کار کردن عیب و عار نیست و خداوند می پسندد که انسان بادسترنج خود مایحتاج خود را فراهم کند. و می آموزیم که اگر دنیا ارزشمند بود خداوند برای بهترین خلائق خود یعنی انبیا خود میخواست نه اینکه آنان مثل حضرت عیسی علیه السلام، نان خشک بخورند و سنگ را بالش خود قرار دهند و با پای پیاده طی طریق نمایند و خود خدمتگزار خود باشند.

 

5-محبوبترین بندگان نزد خداوند چه کسی است؟

«و احب العباد الی الله المتاسی بنبیه» محبوبترین بندگان نزد خداوند کسی است که از پیامبرش سرمشق بگیرد و پا جای پای پیامبر (ص) بگذارد. استفاده کردن از حداقل نیاز متاع دنیا مبغوض دانستن آنچه مورد غضب خداوند است و منفور شمردن آنچه خداوند حقیر شمرده است. پیامبر روی زمین بدون فرش می نشسته ، با تواضع غذا می خورد و همچون بردگان جلوس می کرد. با دست خود کفش و لباسش را وصله میکرد. بر مرکب برهنه سوار میشد. با تمام قلب از زرق و برق دنیا اعراض و یاد آن را در وجودش می راند. زینت و زیباییها و زخارف دنیا را از قلبش بیرون رانده بود و از وابستگی های دنیا کناره گرفته بود. زیرا به عیوب و بدیهای دنیا واقف بود.

 

6-چرا غیر خداوند متعال کسی سزاوار ستایش نیست؟

وقتی انسان به جهان نظر می کند و مخلوقات خداوند اعم از موجودات، کرات، آسمان، زمین، انسان و... مشاهده می کند و به دنبال آن، از قدرت خداوند در شگفت فرو می رود (با آنکه در مقابل آن همه آفرینش ما مقدار کوچکی می بینیم و دیده های ما در مقابل آنچه غایب است، قاصر است) و می اندیشد که به همه موجودات وسیله پیشرفت و تکامل عطا فرموده، لذا زبان به حمد و ستایش می گشاید. با این حال ما به ذات خداوند راه نداریم و به عظمت خداوند آگاه نیستیم. لذا حق خداوند را نمی توانیم به جا آوریم. 

 

7-امیدواری به خداوند چگونه است ؟

امیدوار کسی است که راه رسیدن به مقصد را با ایجاد مقدمات آن فراهم کند. کسی که به مغفرت خداوند امید دارد نباید گناه کند. باید امیدواری در عملش به چشم بخورد و هر امیدی به جز امید به خدا معیوب و نا به جاست . اگر بخواهیم نسبت به خداوند امیدوار باشیم باید در مقابل او خضوع و تواضع داشته باشیم نه در مقابل غیر او. در حالی که انسان باید در حال خوف و رجا باشد با انجام عمل صالح طبق روش پیامبر (ص) برای رسیدن به مقصد تلاش نماید تا از هلاکت، یعنی زبونی و بیچارگی دنیا و آخرت در امان باشد.