دلایل قرآن برای اثبات معاد چیست؟
 تازهای سایت
 
 
دلایل قرآن برای اثبات معاد چیست؟

دلایل قرآن برای اثبات معاد چیست؟

قرآن برای اثبات معاد از استدلال عقلی و نقلی بهره می‌برد:

1-استدلال نقلی

اگر یکی از دو مقدمه را عقلی و دیگری را نقلی بگیریم با مقدمه عقلی ثابت می‌شود قرآن معجزه، وحی و کتاب الهی است. امام رضا(ع) در این باره می فرمایند:

 فَقَالَ ابْنُ السِّکِّیتِ تَاللَّهِ مَا رَاَیْتُ مِثْلَکَ قَطُّ فَمَا الْحُجَّهُ عَلَی الْخَلْقِ الْیَوْمَ قَالَ فَقَالَ ع الْعَقْلُ یُعْرَفُ بِهِ الصَّادِقُ عَلَی اللَّهِ فَیُصَدِّقُهُ وَ الْکَاذِبُ عَلَی اللَّهِ فَیُکَذِّبُه‏

ابن سکیت از امام رضا(ع) پرسید: امروز حجت خدا بر خلق چیست؟ حضرت فرموند: «امروز حجت خدا بر خلق، عقل است که به واسطه آن می‏شناسد آن‏که را بر خدا راست می‏گوید و او را تصدیق می‏کند و آن‏که را بر خدا دروغ می‏گوید، می‏شناسد و او را تکذیب می‏کند.(کافی، ج1،ص25،ح20)

طبق فرمایش امام رضا(ع) حجت بر ما عقل است؛‌ چون ما با عقل اثبات می‌کنیم که قرآن حق و وحی الهی است،‌ امام حق است و... . اگر کسی این مقدمه عقلی را قبول کرد حال قرآن به صورت تاکید، خبر از وقوع معاد می‌دهد:

 اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَیَجْمَعَنَّکُمْ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَهِ لَا رَیْبَ فِیهِ وَمَنْ اَصْدَقُ مِنَ اللَّهِ حَدِیثًا ﴿نساء/87﴾

خداوند کسی است که هیچ معبودی جز او نیست به یقین در روز رستاخیز که هیچ شکی در آن نیست‏ شما را گرد خواهد آورد و راستگوتر از خدا در سخن کیست.

برای کسی که با استدلال عقلی قرآن را قبول کرده همین یک آیه کافی است. این یک نوع بحث استدلالی است که اِخبار قرآن است؛‌ خبر دادن بر مبنای کسی که قرآن را به عنوان وحی الهی پذیرفته است.

2-استدلال عقلی

امور عالم از سه حالت خارج نیست: 1- واقع شده 2-محال   3- ممکن.  امری که واقع شده محل اشکال نیست. امور واقع نشده را عقل به دو دسته محال و ممکن تقسیم می‌کند. دسته‌ای را عقل، طبق قوانین کلی موجود در ذهن اثبات می‌کند محال هستند؛ مثلا قرار دادن کوه دماوند در حسینیه. عقل با توجه به قانون کلی تطابق ظرف و مظروف، حکم می‌کند که این امری محال است. از امور عقلی محال می‌توان به اجتماع نقیضین و سلب شیء از خودش اشاره کرد.

البته مواردی هستند که عقل به راحتی نمی‌تواند محال یا ممکن بودن آنها را تشخیص بدهد و فرد برای بررسی آن باید تعمق و تامل کند؛ اما برخی حاضر نیستند به خود زحمت دهند اندیشه را به کار اندازند؛‌ زیرا تفکر کار سهلی نیست، طبق گفته متخصصین یک ساعت کار فکری به اندازه هشت ساعت کار بدنی، انرژی مصرف می‌کند. لذا عده‌ای در مواجهه با مسائل دشوار عقلی، راه آسان را انتخاب نموده و می‌گویند محال است. به عبارت دیگر چون مسئله را نمی‌توانند حل کنند، درصدد پاک کردن صورت مسئله بر‌می‌آیند. در جواب به این افراد گفته می‌شود که باید دقت کنید که این امری که گفتید محال است، آیا واقعا محال است یا امر مستبعد؟ هیچ عقلی در عالم نمی‌تواند بگوید که زنده‌شدن مردگان محال است، بلکه می‌تواند بگوید مشکل است.

یکی از راه‌هایی که قرآن برای ساده کردن فهم مسائل دشوار و مستبعد استفاده می‌نماید، قاعده تشبیه برای تقریب به ذهن است. خداوند در آیه 42 سوره زمر مشابه مرگ، خواب را مطرح کرد: همانطور که می‌خوابید و بیدار می‌شوید، می‌میرید و زنده می‌شوید.

منبع: سخنرانی دکتر اسدی گرمارودی، موضوع معاد برهانی در آیات قرآنی، جلسه هفدهم

خلاصه و متن جلسه هفدهم

به کوشش خانم خرم نژاد

جمعه 10 ارديبهشت 1400  5:49

آخرين تاريخ بازديد : چهارشنبه 31 شهريور 1400  0:17:42
تعداد بازديد از اين خبر : 50988