بر مبنای اصول عقلی چگونه معاد در قرآن ثابت می‌شود؟
 تازهای سایت
 
 
بر مبنای اصول عقلی چگونه معاد در قرآن ثابت می‌شود؟

با توجه به  ٤ قاعده عقلی و اصولی که حکما هم از آنها بعنوان اصول پایه استفاده کرده اند، معاد در قرآن ثابت می‌شود:

الف) در اموری که به نظر استبعاد دارد، مردم با قیاس به نفس، گمان می‌برند که آن امور محال است حال آن که قرآن در این رابطه در آیات فراوانی می‌فرماید که امر زنده شدن مرده گان از نظر شما دشوار است؛ اما آیا می‌توانید ثابت کنید که در کل محال است؟ گفته شد که امر  محال غیر از مستبعد است. پس ابتدا قرآن، بشر را به تفکر در این امر مستبعد فراخوانده تا متوجه شود که امر معاد، از نظر عقلی محال نیست با این که دشوار به نظر می‌رسد.

 

ب) عقل اثبات می‌کند وجود انسانی با مردن عدم نمی‌شود بلکه باید مراحل تکاملی را طی کند. عقل نمی‌تواند بگوید با مرگ همه چیز تمام می‌شود اگر چه درک آن قدری دشوار است. قرآن با استفاده از قاعده تشبیه برای تقریب به ذهن، امور شبیه به یکدیگر را بیان می‌کند تا با توجه به شباهت،‌ در ک و فهم امر مستبعد آسان‌تر شود؛‌ مثل شباهت مرگ و خواب.

 

ج) طبق قاعده «حکم الامثال فی‌ ما یجوز و مالایجوز واحد» که اگر دو یا چند چیز مثل هم باشند، حکمی که برای یکی از آنها روا داشته می‌شود برای بقیه هم صادق است. زنده شدن مردگان مانند ایجاد اولیه است پس حکم یکی است؛ در نتیجه همان طور که خلق اولیه ممکن است مرده شدن زندگان هم امری ممکن است.

 

د)مفاهیم از نظر عقلی یا ممکن است یا محال یا واقع شده. اگر بین ممکن بودن یا محال بودن امری تردید پیدا شد، ادل (اقل) دلیل بر امکان شی وقوع آن است. روشن‌ترین (کمترین) دلیل برای اینکه به این تردید فایق شویم این است که آن امر تحقق پیدا کرده باشد؛‌ زیرا امر محال تحقق پیدا نمی‌کند. قرآن از این باب دو نوع بارز را به ما نشان داده است:

1-خواب و بیداری: همان طور که می‌خوابید و بیدار می‌شوید، می‌میرید و زنده می‌شوید.

2-اصحاب کهف: این نمونه تمام قواعد عقلی بالا را دربر دارد.

 

منبع: سخنرانی دکتر اسدی گرمارودی، موضوع معاد برهانی در آیات قرآنی، جلسه هجدهم

 متن جلسه هجدهم

به کوشش خانم خرم نژاد

دوشنبه 24 خرداد 1400  1:26

آخرين تاريخ بازديد : سه شنبه 30 شهريور 1400  23:51:50
تعداد بازديد از اين خبر : 25797